Thay tụ là một trong những cách hiệu quả nhất để "hồi sinh" chiếc quạt trần chạy yếu hoặc khởi động chậm sau nhiều năm sử dụng. Tụ điện quạt trần thường nằm bên trong ốp che phía trên (sát trần) hoặc bên trong ốp nhựa phía dưới motor.
Dưới đây là các bước thay tụ an toàn và chuẩn kỹ thuật:
Tụ điện mới: Phải có thông số điện dung (đơn vị microFarad - $\mu F$) giống hệt tụ cũ. Thông thường quạt trần dùng tụ $2\mu F$ đến $3\mu F$.
Lưu ý: Không nên thay tụ có chỉ số quá lớn (ví dụ từ $2\mu F$ lên $5\mu F$) vì sẽ làm motor nóng và nhanh cháy.
Dụng cụ: Thang chữ A, kìm cắt dây, băng dính điện, tua vít.
Bước 1: Ngắt điện tuyệt đối
Tắt công tắc và ngắt cầu dao điện để đảm bảo an toàn. Vì làm việc trên cao, việc bị điện giật dù nhẹ cũng có thể khiến bạn ngã thang.
Bước 2: Tiếp cận bộ phận chứa tụ
Leo thang và đẩy phần ốp che (ụp quạt) phía trên xuống hoặc tháo ốp nhựa dưới motor (tùy dòng quạt).
Tìm cục nhựa hình hộp chữ nhật nhỏ màu đen, có 2 dây dẫn ra - đó chính là tụ điện.
Bước 3: Ghi nhớ sơ đồ đấu dây
Rất quan trọng: Bạn nên dùng điện thoại chụp ảnh lại cách đấu dây của tụ cũ với dây nguồn và dây motor.
Tụ quạt trần thường không phân biệt cực âm dương, nên bạn có thể đấu chiều nào cũng được, miễn là đúng các đầu nối.
Bước 4: Cắt và nối tụ mới
Dùng kìm cắt rời dây của tụ cũ (cắt sát thân tụ cũ để giữ lại chiều dài dây nối).
Tuốt vỏ nhựa đầu dây khoảng 1cm.
Nối 2 dây của tụ mới vào 2 đầu dây vừa cắt theo đúng sơ đồ ảnh chụp ở bước 3.
Xoắn chặt mối nối và bọc kín bằng băng dính điện để tránh rò rỉ điện ra vỏ quạt.
Bước 5: Kiểm tra và hoàn thiện
Xếp gọn tụ điện và dây dẫn vào vị trí cũ, tránh để dây chạm vào phần vỏ motor khi quay.
Lắp lại ốp che và siết chặt ốc vít.
Bật cầu dao và vận hành thử.
Quạt khởi động rất chậm, phải mất một lúc lâu mới đạt tốc độ tối đa.
Quạt chạy yếu ở tất cả các số dù đã vệ sinh và tra dầu.
Quạt có tiếng "ừ ừ" nhưng cánh không tự quay, nếu dùng tay đẩy nhẹ thì quạt mới quay.
Bằng cảm quan: Tụ điện cũ bị phồng lớp vỏ nhựa hoặc có vết nứt, chảy nhựa.
Xả điện tụ cũ: Đôi khi tụ điện vẫn tích điện dù đã ngắt nguồn. Sau khi cắt dây, bạn nên cho 2 đầu dây của tụ cũ chạm vào nhau để xả hết điện tích trước khi bỏ đi.
Mối nối: Phải đảm bảo mối nối chắc chắn. Nếu mối nối lỏng, quạt sẽ chạy chập chờn và dễ sinh nhiệt gây cháy băng dính điện.